Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w ramach programu „Bezpieczny Rolnik, Bezpieczna Wieś”, przypomina o zagrożeniach związanych z pracami żniwnymi oraz apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności. 

Okres wzmożonych prac wykonywanych w gospodarstwach rolnych, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia wypadków. Zagrożenia dotyczą m. in. upadków osób, kontaktu z maszynami i urządzeniami rolniczymi, prac transportowych oraz wykonywania czynności w warunkach dużego zapylenia. Dodatkowym czynnikiem uciążliwym są wysokie temperatury, które mogą prowadzić do przegrzania organizmu i pogorszenia koncentracji.

Z tego względu należy pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu, stosowaniu nakrycia głowy, przewiewnej odzieży oraz przerw w pracy. Należy zawsze używać środków ochrony indywidualnej dobranych odpowiednio do wykonywanych czynności.

Najliczniejszą grupę zdarzeń wypadkowych zgłaszanych do KRUS stanowią upadki osób.

Najczęstsze przyczyny upadków 

• zły stan nawierzchni podwórzy i ciągów komunikacyjnych oraz brak odprowadzenia wód opadowych (np. brak rynien),
• używanie nieodpowiedniego obuwia roboczego (zabrudzonego, bez protektorowanej podeszwy, wzmocnionych nosków i usztywnienia kostki),
• brak odpowiednich przejść i dojść, a także bałagan w obejściu, pomieszczeniach gospodarczych i produkcyjnych;
• niestosowanie drabin, podestów i szelek podczas pracy na wysokości, 
• zbyt wysokie i nieoznakowane progi,
• niezabezpieczone otwory zrzutowe i kanały gnojowe,
• przebywanie na ładunkach podczas transportu, m.in słomy, siana, zboża,
• przystąpienie do pracy po spożyciu alkoholu lub innych środków odurzających. 

Aby poprawić bezpieczeństwo w gospodarstwach rolnych należy:

• utwardzić i wyrównać podwórze gospodarstwa oraz zadbać o właściwe odprowadzenie wód opadowych,
• utrzymywać ład i porządek w obejściu oraz dbać o czystość schodów i drabin,
• wchodząc na maszyny należy bezwzględnie korzystać z odpowiednich drabinek oraz pamiętać o wchodzeniu/schodzeniu z maszyn i urządzeń rolniczych przodem do szczebli, zachowując zasadę trzech punktów podparcia (dwie stopy i jedna dłoń lub dwie dłonie jedna stopa),
• maszyny i urządzenia rolnicze ustawiać na równej, utwardzonej powierzchni,
• używać wygodnego i bezpiecznego obuwia, z czystą protektorowaną podeszwą i usztywnieniem kostki oraz zabezpieczeniem palców (np. z metalowym noskiem),
• wyposażyć schody i otwory zrzutowe w poręcze i balustrady,
• oznaczyć progi i nierówności intensywnym kolorem, aby były dobrze widoczne dla osób poruszających się po gospodarstwie,
• stosować pasy transportowe lub taśmy do zabezpieczenia przewożonych materiałów,
• przewozić pasażerów wyłącznie w miejscach do tego przeznaczonych – nigdy na ładunkach objętościowych, błotnikach ciągnika czy zaczepach.

Niezwłoczne zgłaszanie wypadku przy pracy rolniczej

Przypominamy, że zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2025 poz. 1770), art.45 

1. O zaistnieniu wypadku przy pracy rolniczej poszkodowany, rolnik, domownik lub inna osoba są zobowiązani zawiadomić Kasę bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia jego zaistnienia.

3. Niedopełnienie przez poszkodowanego lub rolnika obowiązku, o którym mowa w ust. 1, ocenia się przy ustaleniu okoliczności i przyczyn wypadku oraz prawa do jednorazowego odszkodowania. 

Zachęcamy do odwiedzenia strony internetowej KRUS www.gov.pl/krus i zapoznania się z materiałami dotyczącymi bezpieczeństwa pracy w gospodarstwie rolnym. 

Grzegorz Juskowiak
Samodzielny inspektor 
PT KRUS w Oleśnicy